ایجاد سنگ صفرا بعد از کاهش وزن با آمپول های لاغری

 ریسک فاکتورهای ابتلا به سنگ صفرا

به طور کلی در جمعیت انسان ها ممکن است بعضی گروه ها در معرض بیشتری از ایجاد سنگ های صفراوی باشند این گروه شامل این افراد میباشد:

خانم ها

سن 40سال  و بالاتر از آن

اضافه وزن و چاقی

بی تحرکی

بارداری

مصرف غذاهای چرب

چاقی و اضافه وزن به تنهایی یک ریسک فاکتور برای ابتلا افراد به سنگ های صفراوی میباشد؛اما باید توجه داشت که لاغر شدن سریعی که تحت نظر پزشک نباشد؛میتواند افراد مستعد به سنگ صفرا را مبتلا به سنگ نماید ویا‌ آنکه سنگ های صفراوی که از قبل وجود داشتند را علامت دار کند

وظیفه کیسه صفرا و صفرا چیست؟

ترشحات کیسه صفرا عبارت است از مایع نسبتا غلیظ که در کبد ابتدا ساخته میشود وسپس وارد کیسه صفرا شده تا به ترکیب نهایی خود نزدیک شود. وظیفه کیسه  صفرا؛ ذخیره مایع صفراوی ساخته شده در کبد میباشد.زمانی که غذا میخوریم (به خصوص غذاهای چرب)صفرا از کیسه صفرا به سمت روده باریک ترشح میشود و این ماده به هضم مواد خوراکی کمک میکند. در واقع کیسه صفرا بین وعده ها اصلی ما؛استراحت کرده و به ذخیره صفرا در خود مشغول میباشد و به محض مصرف یک وعده غذایی و به خصوص خوراکی های چرب؛شروع به تخلیه و ترشح صفرا به داخل روده باریک میکند.

چرا سنگ کیسه صفرا تشکیل میشود؟

علل ایحاد سنگ صفرا به طور کلی مشخص و دقیق نیستند به علت آنکه فرآیند ایجاد ایجاد سنگ های صفراوی چند علتی و پیچیده هستند.گاهی در رژیم های سخت و کاهش وزن های شدید به دنبال جراحی های چاقی ممکن است ترکیبات صفراوی تغییر کرده وهمین موجب ایجاد سنگ صفرا شود؛گاهی رژیم های سخت و ناشتایی های طولانی ممکن است افراد را مستعد ایجاد سنگ های صفراوی نماید.کاهش وزن شدید به دنبال رژیم؛جراحی یا مصرف امپول های لاغری به صورت مستقیم بر ترکیبات صفراوی تاثیر گذاشته ومیتواند فرد را مستعد ایجاد سنگ های صفراوی به دنبال کاهش وزن یا در مسیر کاهش وزن نماید. به همین حتما میبایست فرآیند های لاغری تحت نظر پزشک انجام گیرد

در افرادی که قلم های لاغری محرک GLP1یا GIP  استفاده میکنند مانند مونجارو یا اوزمپیک یا نمونه های ایرانی آن مانند اسپارتینا؛زکورپا؛تیزرکتو و… به دلیل کند شدن حرکات دستگاه گوارش(شامل مجاری صفراوی) و  از طرفی کم شدن تعداد وعده ها و حجم غذای مصرفی در افراد واز طرف دیگر افزایش سطح کلسترول آزاد شده از کبد به دلیل شروع فرآیند چربی سوزی؛ممکن است در ریسک بالاتری از ایجاد سنگ های صفراوی قرار گیرند.در واقع اگر بدون تجویز پزشک و خود سرانه بخواهیم لاغری با قلم های لاغری را تجربه کنید؛احتمال ابتلا  به انواع سنگ های صفراوی وجود دارد.

برای جلوگیری از ایجاد سنگ های صفراوی پس از استفاده آمپول های لاغری چه کار کنیم؟

یکی از اقدامات موثر برای بیمارانی که در معرض کاهش وزن سریع میباشند؛استفاده از داروی اورسوداکسی کولیک اسید با دوز600میلی  گرم روزانه میباشد.این دارو موثر ترین داروی شناخته شده برای جلوگیری از سنگ صفرا به دنبال کاهش وزن های شدید میباشد.همچنین مصرف فراوان آب و تحرک کافی از اقدامات مفید دیگر برای جلوگیری از ایجاد سنگ های صفراوی هستند.مصرف چربی های مفید مانند امگا3 و تعداد محدودی مغزیجات در طی روز از دیگر اقدامات مفید برای جلوگیری از ایجاد سنگ های صفراوی در افراد میباشد.

توجه داشته باشید که گاهی مصرف اورسوداکسی کولیک نیز ممکن است با عوارض خاصی همراه باشید که نیاز مند تجویز و مصرف تحت نظر پزشک میباشد.

هیچ وعده غذایی را در فرایند لاغری حذف نکنید؛حتی شده به میزان کمتر از حجم تعیین شده میل کنید. مصرف غذا حتی به میزان کمتر از حجم مشخص شده اما در فواصل تایمی مشخص؛کمک به تخلیه کیسه صفرا  کرده  و از انباشت صفرا در کیسه صفرا جلوگیری میکند.زیرا انباشت صفرا و غلیظ شدن آن افراد را مستعد ابتلا به سنگ های صفراوی میکند.مصرف فراوان آب فراموش نشود.حداقل 10تا12لیوان اب در طول روز میبایست میل شود.همچنین میان وعده هایی با کالری کم مانند سبزیجات میتوانند تاثیر خوبی بر تخلیه کیسه صفرا داشته باشند.فراموش نکنید که مصرف غذای چرب و مخصوصا فرآوری شده مانند فست فود در زمان کاهش وزن توصیه نمیشود

علائم ابتلا به سنگ صفرا چیست

معمولا درد های شکمی و ناراحتی های گوارشی و معده در هفته های اول پس از استفاده از قلم های لاغری یک امر نسبتا شایع میباشد.اما علائم سنگ های صفراوی نیز معمولا مشابه بسیار از علائم گوارشی دیگر میباشد.پس بدون هرگونه استرس؛ درد های طول کشیده میبایست بررسی شوند.معمولا ترین علامت سنگ صفرا احساس سنگینی در ناحیه ناحیه سمت راست و بالای شکم میباشد.این درد معمولا به دنبال خوردن غذای چرب ایجاد میشود و گاهی با حالت تهوع  نیز همراه است

شاه علامت مشکلات صفراوی شروع یک دفعه آنها و بهبود نیافتن آنها طی چند ساعت پس از شروع میباشد؛به طوری که شاید 4تا5ساعت نیز این درد طول بکشد.این دردممکن است دقیقا در ناحیه سمت راست و بالای شکم باشد و گاهی نیز ممکن است درد به پشت هم انتشار پیدا کند

گاهی سنگ های صفراوی ممکن است موجب ایجاد تب یا زردی چشم ها شود.گاهی در موارد شدید ممکن است رنگ ادرار افراد تیره شود

تشخیص سنگ صفرا

برای تشخیص سنگ های صفراوی ابتدا میبایست سونوگرافی کامل شکم شامل بررسی کامل کبد و صفرا ومجاری صفراوی انجام شود؛همچنین انجام ازمایش خون(شامل:CBC,LFT,AMYLASE) از ضروریات تشخیصی برای مشکلات صفرا میباشد.در برخی موارد ممکن است نیاز به انجام MRI از مجاری صفراوی نیز باشد. معمولا این نوع تصویر برداری به نام Mrcp یا انجام ام آر آی از مجاری صفراوی شناخته میشود.

علت انجام این تست ها تشخیص دقیق بیماری و رد کردن سایر بیماری های محتمل میباشد.گاهی درد های صفراوی و مشکلات پانکراس دقیقا مانند یکدیگر خود را نشان میدهند.گاهی سنگ های صفراوی با عفونت کیسه صفرا خود را نشان میدهند و گاهی مواقع ممکن است سنگ های صفرا به داخل مجاری صفراوی حرکت کرده و با گیرکردن موجب انسداد در مسیر تخلیه و ترشح صفرا شوند که خود نیاز به بررسی دقیق و کامل دارد.به همین خاطر چندین آزمایش و تصویر برداری برای بیماران مشکوک به سنگ های صفراوی درخواست میشوند

درمان سنگ صفرا

اگر فرد پس از کاهش وزن زیاد به دنبال جراحی های چاقی یا مصرف آمپول های لاغری دچار سنگ صفرا شود؛درمان بر اساس سایز و علائم آن متفاوت میباشد. در مواردی که سنگ های صفراوی علائم خاصی ایجاد نکنند؛شاید عمل اولین راه درمان جراحی نباشد.اما بهترین روش درمان سنگ های صفراوی که در کیسه صفرا هستند؛برداشتن کامل کیسه صفرا به صورت لاپاراسکوپی میباشد.گاهی افراد تصورشان از عمل لاپاراسکوپی کیسه صفرا؛صرفا خارج کردن سنگ و باقی ماندن خود صفرا هست که از نظر پزشکی چنین چیزی انجام نباید شود؛زیرا صفرایی که یک بار دچار مشکل سنگ شده است؛بسیار مستعد ایجاد سنگ مجدد هست؛پس حتما کامل میبایست برداشته شود