- دکتر امید بیگلریان
- به روزرسانی4 مهر 1405
- بدون نظری
این متن از نظر علمی مورد تائید دکتر امید بیگلریان میباشد
یکی از نگرانی ها و دغدغه های بیماران پیدا کردن بهترین روش برای تشخیص بیماری کبد چرب میباشد در واقع یافتن بهترین مسیر برای تشخیص و سپس درمان کبد چرب امروزه بسیار پراهمیت میباشد. کبد چرب به عنوان یازدهمین دلیل مرگ و میر در جمعیت انسان ها شناخته میشود که جزو دلایل قابل پیشگیری و درمان میباشد به همین خاطر میبایست درمورد این بیماری قابل پیشگیری اطلاعات کافی داشته باشیم
تصور عمومی افراد با کبد چرب آن است که همیشه حتما زمانی که کبدشان در سونوگرافی یا فیبرو اسکن چرب تشخیص داده شده،پس لزوما و حتما آنزیم های کبدی انها نیز بالا رفته است.اما در این نوشته میخواهیم این موضوع را دقیق تر بررسی کنیم.در واقع همیشه به دنبال چرب شدن کبد،توقع بالا رفتن آنزیم های کبدی را نداریم.حتی گاهی ممکن است کبد چرب گرید3داشته باشیم،اما انزیم های کبدی ما نرمال باشند.
آیا ممکن است من کبد چرب داشته باشم آما آنزیم های کبدی من نرمال باشد؟
بله در بسیار از موارد آنزیم های کبدی ممکن است نرمال باشند،امافرد مبتلا به کبد چرب باشد.در واقع آنزیم های کبدی نرمال لزوما به معنی سالم کار کردن کبد نمیباشند.کبد چرب یک بیماری خاموش میباشد که خیلی مواقع علائم ظاهری واضحی نداشته و حتی ممکن است صرفا بر اساس آزمایش خون هم تشخیص داده نشود،به همین خاطر پزشکان ممکن است درکنار آزمایش خون از روش های تصویر برداری مانند سونوگرافی یا دقیق تر از آن فیبرو اسکن کبد برای سنجش سلامتی کبد و میزان چربی آن استفاده کنند.
امروزه در واقع نام کبد چرب از آن شکل سنتی که صرفا تمرکز بر روی مواد خوراکی چرب بوده،تغییر کرده است زیرا امروزه روز میدانیم که در واقع علت اصلی بیماری چربی کبد،مصرف مواد قندی نمیباشد،بلکه علت اصلی مصرف کربوهیدرات ها و کم تحرکی میباشد به همین خاطر نام جدید آن بیشتر به نوع بیماری و علت ایجاد ان اشاره میکند. metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease نام دقیق آن بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک میباشد. MASLD
آنزیم های کبدی ALT ASTدقیقا چی هستند؟
آنزیم ALT یا همانSGPT یکی از مهمترین انزیم های کبدی میباشد در صورت آسیب به کبد احتمال آزاد شدن انها به جریان خون وبالا رفتن آن در آزمایش خون وجود دارد،البته این اتفاق همیشگی نیست و گاهی ممکن است حتی با وجود آسیب کبدی،آنزیم های کبد در آزمایش خون نرمال باشند
انزیم AST یا SGOT یکی دیگر از انزیم های مهم کبدی میباشد.تفاوت AST باALT در آن است که این آنزیم علاوه بر کبد در بافت های دیگر بدن مانند عضله ها،قلب و حتی کلیه ها نیز میباشد،به همین خاطر گاهی ممکن به دلایل غیر از مشکلات کبدی این آنزیم بالا رود.
آیا با انزیم های کبدی نرمال میتوانم مطمئن باشم که کبدم سالم است؟
این اشتباه رایج در گذشته بین بیماران و حتی تیم پزشکی وجود داشت که صرف نرمال بود آنزیم های کبدی،میتوان مطمئن بود که کبد فرد سالم است و دیگر جای نگرانی نیست،در صورتی که امروزه برای اطمینان از سلامت کبدی،علاوه بر آزمایش خون نیاز به بررسی های تکمیلی مانند سونوگرافی،فیبرو اسکن کبد و حتی گاهی تست های تشخیصی پیشرفته خونی میباشد. به همین خاطر در افراد با سابقه مشکلات کبدی مانند انواع هپاتیت ها،مشکلاتی نظیر بیماری های خود ایمن کبدی وحتی افراد با مشکلاتی نظیر دیابت،توصیه به بررسی همه جانبه کبدی برای آنها میشود
چطور متوجه چربی کبد میتوانیم شویم؟
ساده ترین و در دسترس ترین راه برای تشخیص کبد چرب سونوگرافی کبد میباشد.این روش از سالیان دور تا الان جزو روش های محبوب وغیر تهاجمی میباشد
فیبرو اسکن کبد:در واقع بهترین ودقیق ترین نوع سنجش بافت کبد بدون نیاز به اقدامات تهاجمی فیبرو اسکن میباشد.اینکار مانند سونوگرافی میباشد و جایگزین بسیار مطمئن برای نمونه برداری مستقیم از کبد میاشد.به کمک فیبرو اسکن میتوان چربی بافت کبد را اندازه گرفت و علاوه بران میتوان از سلامت بافت کبد مطمئن شد و حتی آسیب یا شروع آسیب کبدی قابل تشخیص و البته به دنبال آن قابل درمان میباشد.
بررسی آنزیم های کبدی با ازمایش خون: همانطور که بالاتر توضیح داده شد، میزان آنزیم های کبدی میتوانند منعکس کننده شرایط کلی سلامت بدن و کبد باشند،همچنین اندازه گیری نسبت های آنزیم های کبدی بسیار مهم است،گاهی نسبت آنزیم ASTبه ALT یا بالعکس برای تشخیص وضعیت کبد سودمند میباشد.
معیار FIB-4:این امتیاز یکی از شاخص های جدید برای تعیین آسیب کبدی میباشد که از معیارهایی مانند سطح هورمون های خونی،تعداد پلاکت و.. برای تعیین عدد نهایی استفاده میکند و میتواند در تصمیم گیری پزشک شما کمک کننده باشد.(البته این معیار بیشتر برای بیماران با بیماری های پیشرفته کبدی مانند سیروز،هپاتیت ها و… کاربرد دارد)
سخن پایانی
اهمیت دادن به سلامت کبد یک جزو مهم برای سلامتی کلی بدن ونگاه به طول عمر با کیفیت میباشد.در کلینیک گوارش و کبد دکتر بیگلریان در کرج علاوه بر تشخیص بیماری های مختلف دستگاه گوارش،به صورت اختصاصی برای بیماری های کبد ومخصوصا کبد چرب مسیرهای درمانی دقیق و اصولی با کمک برترین تجهیزات روز دنیا مانند فیبرو اسکن کبدی طراحی شده است که بیماران بتوانند بدون نگرانی با آسودگی خاطر درمان مشکلات کبدی خود را طبق به روز ترین دانش و راهنماهای موجود در دنیا به ما بسپارند.
این مطلب توسط گروه علمی کلینک گوارش وکبد دکتر امیدبیگلریان با نظارت مستقیم ایشان تهیه و تدوین شده است.این متن برای بهبود سطح آگاهی افراد و همچنین افزایش دانش جامعه در زمینه بیماری های گوارش و کبد نگارش شده است